انسان مؤمن همه امور زندگی خود را بر مدار عقلانیت و موازین دینی تنظیم می‌کند

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، استاد محمدباقر تحریری، تولیت مدرسه علمیه مروی تهران، در جلسه درس اخلاق که روز جمعه در مدرسه علمیه معیر برگزار شد، به تبیین اوصاف، حالات و اعمال انسان متقی پرداخت و تقوا را نمود عینی و عملی ایمان دانست.

وی با بیان اینکه تقوا جلوه بیرونی ایمان انسان است، اظهار کرد: هر مقدار انسان بخواهد ایمانش تداوم و تثبیت پیدا کند، باید به لوازم آن ملتزم باشد. این التزام، پایبندی‌های عملی و اخلاقی را به دنبال دارد که نتیجه آن پاکی اخلاق و رفتار است.

استاد حوزه علمیه گفت: انسان مؤمن و متقی، انسانی معتدل است که همه امور زندگی خود را بر اساس ضوابط دینی تنظیم می‌کند و در رفتار، حالات و اعمالش دچار افراط و تفریط نمی‌شود.

استاد تحریری با اشاره به اینکه رسیدن به تعادل ایمانی فرآیندی تدریجی است، افزود: گاهی انسان دچار افراط یا تفریط می‌شود و این مساله تا زمانی که به سستی شدید ایمان منجر نشود، امری طبیعی است. فرمایشات امیرالمؤمنین علی(ع) در خطبه متقین، مجموعه‌ای از صفات انسان متقی را در حد تعادل بیان می‌کند که خود زمینه‌ساز رشد و تکامل بیشتر انسان است.

وی با تأکید بر سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) گفت: پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) متعادل‌ترین انسان‌ها در همه شئون زندگی بودند. گرچه در برخی مراتب به بالاترین درجات کمال رسیده بودند، اما از دیگران انتظار نداشتند حتماً به همان مراتب برسند؛ بلکه دعوت اصلی آنان التزام به حداقل‌های لازم ایمان و تقوا بود.

تولیت مدرسه علمیه مروی، در ادامه به مساله سکوت و صمت انسان متقی پرداخت و بیان کرد: انسان متقی در سخن گفتن تعادل را رعایت می‌کند. خداوند نعمت بیان را برای شهادت به حق، سعادت دنیوی و اخروی و منافع مشروع خود و دیگران عطا کرده است. سخن گفتنی که در چارچوب منافع دنیوی و اخروی انسان یا دیگران باشد، نه تنها مذموم نیست، بلکه گاهی مطلوب و حتی واجب است. در مقابل، سخنانی که هیچ فایده‌ای ندارند، باید محدود شوند.

وی تأکید کرد: سکوت، محور اولیه خودسازی نیست. گاهی مزاح حلال و سخنی که موجب نشاط روحی انسان یا دیگران شود، نه تنها مذموم نیست، بلکه از نظر اخلاقی ممدوح است؛ چراکه وارد کردن سرور در دل مؤمن، خود ارزشمند است و در سیره اهل‌بیت(ع) نیز نمونه‌های آن دیده می‌شود.

استاد تحریری سپس به مساله خنده پرداخت و گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرمایند انسان متقی می‌خندد، اما خنده او با صدا و قهقهه نیست. خندیدن امری طبیعی و برخاسته از حالات روحی و روانی انسان است، اما باید منشأ آن مورد توجه قرار گیرد. قرآن کریم میان خنده حقیقی و خنده کاذب تفاوت قائل شده است. خنده واقعی، خنده‌ای است که از رسیدن به مطلوب حقیقی سرچشمه می‌گیرد؛ مانند خنده بهشتیان که از سر بشارت و سرور حقیقی است.

وی افزود: در مقابل، خنده‌های وهمی، مسخره‌آمیز و مبتنی بر باطل، خنده‌هایی هستند که در باطن به گریه و حسرت منتهی می‌شوند. قرآن کریم در سوره مطففین به خنده کفار نسبت به مؤمنان در دنیا اشاره می‌کند و می‌فرماید که در قیامت، این مؤمنان هستند که بر کافران می‌خندند؛ خنده‌ای برخاسته از حقانیت و نجات.

تولیت مدرسه علمیه مروی با اشاره به آیات سوره توبه درباره منافقان اظهار کرد: قرآن کریم منافقانی را که با بهانه‌جویی از جهاد و تکلیف شانه خالی می‌کردند، مورد نکوهش قرار می‌دهد و می‌فرماید: «قُل نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرّاً». سپس می‌فرماید: «فَلیَضحَکوا قَلیلاً وَلْیَبکوا کَثیراً»؛ این آیات نشان می‌دهد خنده‌ای که بر پایه دنیاطلبی، نفاق و گریز از تکلیف باشد، عاقبتی جز حسرت ندارد.

وی با اشاره به روایات افزود: پیامبر اکرم(ص) خنده‌شان تبسم بود و امام صادق(ع) می‌فرمایند خنده مؤمن، تبسم است. همچنین رسول خدا(ص) فرمودند: «ایاک و کثرة الضحک فإنّه یمیت القلب»؛ از زیاد خندیدن بپرهیزید، زیرا دل را می‌میراند. این به آن معناست که حالات ظاهری انسان ریشه در حالات درونی او دارد و انسان مؤمن باید این حالات را معنادار و هدفمند تنظیم کند.

استاد تحریری خاطرنشان کرد: خندیدن در چهره برادر مؤمن، اگر برای رفع غم و ایجاد آرامش باشد، حسنه دارد و حتی در روابط خانوادگی، به‌ویژه میان زن و شوهر، موجب تحکیم بنیان خانواده می‌شود.

وی گفت: انسان مؤمن باید نسبت به گرفتاری‌های خود و دیگر مؤمنان حزن داشته باشد و نسبت به پیروزی‌های جبهه حق و حاکمیت دینی، سرور معقول و معنادار.

استاد تحریری تأکید کرد: ارتباط ولایی با امام زمان(عج) باید در جان انسان مؤمن ریشه بدواند. همراهی ظاهری، تضمین‌کننده تداوم ایمان نیست و تاریخ صدر اسلام و فتنه‌های معاصر نشان داده است که اگر پیوند با ولایت در باطن انسان مستحکم نباشد، لغزش‌ها آشکار می‌شود.

وی در پایان اظهار کرد: ما باید ظاهر و باطن خود را با اولیای الهی هماهنگ کنیم و از خداوند بخواهیم که ما را از یاران واقعی حضرت ولی‌عصر(عج) قرار دهد؛ یارانی که نامشان ثبت و امضا شده و تا ظهور آن حضرت، بر مسیر حق ثابت‌قدم بمانند.

انتهای پیام/